Kategorije
KUTAK ZNANJA Povreda kičmene moždine

Kičmeni stub i pršljenovi

Kičma je međusobno povezani kompleks kostiju, živaca, mišića, tetiva i ligamenata, od kojih se bilo koji može oštetiti i prouzrokovati bol, neurološke simptome ili gubitak pokretljivosti.

Kičmeni stub podržava glavu, te zatvara kičmenu moždinu. Kičmeni stub se sastoji od 26 zasebnih kostiju, te se ove kosti nazivaju pršljenovi.

Kičmeni stub je podjeljen na pet različitih dijelova u kojima su sadržane grupe pršljenova, grupisane na slijedeći način:

  • 7 vratnih (cervikalnih) pršljenova u vratu,
  • 12 torakalnih pršljenova u gornjem dijelu leđa koji odgovaraju svakom paru rebara,
  • 5 lumbalnih pršljenova u donjem dijelu leđa,
  • 5 sakralnih pršljenova koji se spajaju kako bi formirali jednu kost, koja se zove krsna kost,
  • 4 koksigealnih pršljenova koji se spajaju kako bi oformili trtičnu kost.

Na pršljenove se odnosi prema njihovim imenima i brojevima, spuštajući se sa vrha prema dnu kičmenog stuba:

  • Vratni pršljenovi : C1 – C7
  • Torakalni pršljenovi : T1 – T12
  • Lumbalni pršljenovi : L1 – L5
Kičmeni stub i pršljenovi
Slika 1. Kičmeni stub i pršljenovi

Krsna i trtična kost nemaju brojeve jer se svaka zasebno smatra za jednu kost. Spinalni živci izlaze iz trtične i krsne kosti na razini strukture svakog pršljena.

Opšte karakteristike pršljenova

Tipični pršljenovi se sastoje od dva fundamentalna dijela, prednjeg dijela – tijela, te zadnjeg dijela – nervnog luka, koji zatvra pršljensku šupljinu. Pršljenski luk se sastoji od para peteljki, te para lamina, te podržava sedam procesa, četiri zglobna, dva poprečna, jedan kičmeni.

Presjek kičmenog pršljena
Slika 2. Presjek kičmenog pršljena

Kada se pršljenovi zglabaju jedan s drugim da bi formirali jak stub za podršku glave i gornjeg abdomena, pršljenska šupljina pravi kanal koji štiti medulla spinalis (kičmenu moždinu), dok svaki par pršljenova ima dva otvora, međupršljensku šupljinu, po jednu na obje strane, za prenos spinalnih živaca i sudova.

Tijelo pršljena

Tijelo je najveći dio pršljena, te je manje-više cilindričnog oblika. Njegovi gornji i donji dijelovi su ravni i grubi, te su vezani za međupršljenske fibrokartilage, te svaka ima naplatak oko svog obima. S prednje strane, tijelo je konveksno od strane do strane, a konkavno (ugnut, izdubljen, udubljen) odozgo prema dolje. Iza, ravno je odozgo prema dolje, te blago konkavno od jedne prema drugoj strani. Njegova prednja strana ima više malih otvora, koje služe za prolaz nutrijentnih sudova; dok zadnja strana ima jedan veliki, nepravilni otvor, ili često više od jednog, za izlaz kičmenih vena iz tijela pršljena.

Petaljke

Petaljke su dva kratka, gusta procesa, koja projektiraju prema nazad, na obje strane, od gornjeg dijela tijela, do spajanja zadnjeg dijela i lateralnih površna. Konkavitati iznad i ispod petuljki imenuju pršljenske ureze, te kada je pršljen zglobljen, urezi svakog para kostiju formiraju međupršljensku šupljinu.

Lamine

Lamine su dvije velike ploče koje idu nazad, sredinom te formiraju petuljke. One se spajaju u srednjoj liniji posteriorno, te kompletiraju posteriorne granice pršljenske šupljine. Njihove gornje granice te donji dijelovi njihove anteriorne strane su grube, zbog nastavka ligamenata flava.

Procesi – Spinalni procesi

Spinalni procesi idu unazad te prema dolje od spoja na laminae, te služe za nastavak mišića i ligamenata.

Zglobljeni procesi

Zglobljeni procesi su dva viša i dva niža procesa, koji formiraju spoj na petuljkama i laminaema. Viši ide prema gore, te njihove zglobljene površine manje-više idu nazad; niži ide prema dole, a njihove površine manje-više idu naprijed. Zglobljene površine imaju sloj hrskavice.

Poprečni procesi

Poprečni procesi, njih dva, po jedan na obje strane formiraju tačku gdje se lamine sastaje sa petuljkom, između viših i nižih zglobljenih procesa. Oni služe kao nastavak mišićima i ligamentima.

Struktura pršljenova

Tijelo se sastiju od spongioznih tkiva, prekrivenih tankim slojem kompaktnih kostiju, a zadnji su perforirani od strane brojnih otvora, neki od kojih su dovoljno veliki za prolaz sudova; kroz unutrašnjost kostiju prolaze jedan ili dva velika kanala, za recepciju vena, koje pritiču u jedan veliki, nepravilni otvor, ili njih nekoliko malih, na posteriornom dijelu tijela. Tanko tijelo lamellae spongioznih tkiva su više naglašeni i linijama perpendikularnim gornjim i donjim površinama, te se razvijaju kao odgovor na veći pritisak u tom smjeru. Luk i procesi koji nastaju od toga imaju debele obloge kompaktnog tkiva.

7 glasova

Od Slobodan Miletić

Zdravo. Moje ime je Slobodan, rodna gruda mi je Bosna, zanimanje informatika, pasija motocikli. Sve ovo i još mnogo toga me je opisivalo i činilo do avgusta 2012. godine i strašne saobraćajne nesreće. Povreda kičmene moždine me je obavezala na upotrebu kolica i promjenu zemlje i životnih navika. Ipak, nešto je i ostalo - i danas se bavim informatikom, vlasnik sam male softverske firme koja se zove Plus Innovative, često negdje otputujem, gledam filmove i čitam knjige, posjećujem moto i F1 trke i, evo, u slobodno vrijeme pišem ovdje.

4 odgovora na “Kičmeni stub i pršljenovi”

Postovanje molim vas samo da mi se javiti ako ste u mogućnosti jer ovdje ne mogu opisati stanje svoje bolesti ali evo ukratko dva puta operisao kicmu prvi put L4L5 do pola S1 radujem nozem rez bio 16cm radi zapetljanih prsljenova oko zivca drugi put operisao C5C6 stavili su mi silikonske umetke pored toga svega imam akutnu radikulopatiju korijena zivca od desne noge nemam refleksa nikako ugasen je skroz Oslonac slab na istoj nozi noga tone ne mogu stajati na prstima u nozi konstantno osjecan trnce po cjevanici imam jake grceve tog zivca u istoj nozi pored toga imam isto jos par diskus hernija lumbalnog dijela L1L2 L2L3 L4L5 i C6C7. Mimo toga nemam snage ni u desnoj nozi ni lijevoj ruci prsti lijeve ruke i desne mi se tresu kada opusti malo ruke tada se pocinju tresti inace mi se pomalo ruke tresu ali vise prsti pored toga imam ovece dvije diskushernije na lumbalnom dijelu L2L3 i L1L2 koje bi trebalo po tretirati pored svega toga imam jos nekih tih dodatnih bolesti poput ramuatiodnog artritisa i reume spondilitis skoliozu i podpunu saklralizaciju gore navedenih prsljenova i tako dalje molim vas ako ste u mogućnosti volio bih čuti vase misljenje o svemu ovome unaprijed zahvalan Adnan Velić.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *