Categories
KUTAK ZNANJA Povreda kičmene moždine

Tetraplegija / Kvadriplegija

Tetraplegija / Kvadriplegija je stanje koje nastaje povredom kičmene moždine. Uzroci mogu biti razni a i najmanje oštećenje uzrokuje velike štete.

Uzroci kvadriplegije

Kvadriplegija (tetraplegija) je uzrokovana oštećenjem cervikalnim segmentima kičmene moždine na nivoima C1-C8. Oštećenje kičmene moždine obično je sekundarno povredi pršljenova u cervikalnoj sekciji kičmenog stuba. Povreda ćelijske strukture kičmene moždine je poznata kao lezija i može rezultirati potpunim ili djelomičnim gubitkom funkcije u sva četiri uda, rukama i nogama.

Tipični uzroci kvadriplegije su trauma (automobilska nesreća, pad, sportska povreda), bolest( transverzni mijelitis ili poliomijelitis) ili kongenitalni poremećaji, poput distrofije mišića. Moguće je povrijediti kičmenu moždinu bez lomljenja kičme, pr.: napuknut pršljenski disk u kičmenoj moždini.

Stanje kvadriplegija se zove i tetraplegija. Oba izraza znače paralizu četiri uda; tetraplegija se češće koristi u Europi nego u SAD. 1991. godine, kada je revidiran sistem ASIA klasifikacije, preporučen je naziv tetraplegija zbog konzistencije („tetra“ kao i „plegia“ imaju grčke korijene, dok „quadra“ ima latinski korijen).

Simptomi kvadriplegije

Tokom vizuelnog pregleda pacijenta sa kvadriplegijom, prvi simptom je motrono oštećenje ruku i nogu. Funkcija je oštećenja i u torzu. Gubitak funkcije u torzu obično rezultira gubitkom ili oštećenjem kontrole stolice, mokraćne bešike, seksualne funkcije, probave, disanja i autonomnih funkcija.

Senzorni gubitak se može manifestovati kroz utrnulost, smanjen osjećaj ili zapaljujući neuropatski bol.
Simptomi kvadriplegije su prikazani na različite načine zavisno od nivoa povrede kičmene moždine. C1-C4 obično utiče na kontolu gornjeg dijela torza, respiratornu kontrolu i osjećaje u rukama, te pokrete više nego povreda u C5-C7 predjelu. Čest simptom kvadriplegije je diskuncija prstiju.

Osoba sa oštećenjem kičmene moždine na cervikalnom nivou segmenta C1 će najvjerovatnije izgubiti funkciju od vrata prema dolje, te joj je potrebna trajna asistencija sa disanjem u formi mašine koja se naziva ventilator. Osoba sa povredom na predjelu C8 može izgubiti funkciju od prsa na dolje, ali još uvijek kontroliše ruke i većinu prstiju.
Stepen povrede u ćelijskim strukturama kičmene moždine je veoma bitan. Kompletna ozbiljna povreda kičmene moždine će rezultirati u kompletnom gubitku funkcije od tog spinalnog segmenta na dolje. Djelomična povreda ili natečenost i modrice kičmene moždine mogu rezultirati u različitim stepenovima funkcionisanja i paralize.

Često se pogrešno razumije da žrtva kvadriplegije ne može pomjerati noge, ruke ili kontrolisati bilo koju od bitnih tjelesnih funkcija, što najčešće nije slučaj. Neki kvadriplegičari mogu hodati i koristiti ruke kao da se povreda nikad nije ni dogodila, dok drugi mogu koristiti invalidska kolica iako možda imaju blagu kontrolu nad rukama i pokretima prstiju, ovo ovisi o stepenu povrede na kičmenoj moždini.

Spinalni živci i nivoi

Postoji odgovarajući spinalni živac unutar kičmene moždine za svaki dio tijela. Funkcija ispod nivoa kičmene moždine će biti ili izgubljena ili oštećena.

Ovo je otprilike isto za svaku osobu:

Kvadriplegija će rezultirati potpunim gubitkom ili oštećenjem funkcije ispod slijedećih cervikalnih nivoa povrede.

  • C3, C4, C5 – kontrolisanje dijafragme
  • C5 – mišići ramena – deltoid, te biceps
  • C6 – savijanje uručnom zglobu, eksterna rotacija ruke
  • C7 – ispravlja lakat i ručni zglob (triceps i fleksori ručnog zgloba), ispravlja ručne prste, pomiče zglob
  • C8 – savijanje u prstima

Povreda ispod nivoa cervikalnih spinalnih segmenata će rezultirati paraplegijom.

Sekundarne komplikacije kvadriplegije

Zbog nepokretnosti i onemogućenog fizičkog funkcionisanja, kvadriplegičari su podložniji dekubitusima, spasticitetu, osteoporozi i frakturama, zaleđenim zglobovima, pneumoniji, respiratornim komplikacijama i infekcijama, kamenju u bubrezima, autonomnoj disrefleksiji, trombozi, i kardiovaskularnim bolestima.

ASIA skala oštećenja

Povrede kičmene moždine su klasificirane od strane Američke asocijacije za povrede kičme (ASIA). ASIA skala ocjenjuje pacijente bazirano na njihovom funkcionalnom oštećenju zbog povrede od A do D.

  • A – kompletno oštećenje : niti jedna motorna funkcija nije sačuvana u sakralnim segmentima S4-S5
  • B – nekompletno oštećenje : senzorne funkcije su očuvane, ali motorne ne, ispod neurološkog nivoa uključujući sakralne segmente S4-S5
  • C – nekompletno oštećenje : motorne funckije su očuvane ispod neurološkog nivoa, više od pola mišića ispod neurološkog nivoa imaju mišićnu ocjenu manju od 3
  • D- nekompletno oštećenje : motorna funkcija je očuvana ispod neurološkog nivoa, te minimalno pola mišića ispod neurološkog nivoa imaju ocjenu 3 ili više
  • E – bez oštećenja
Ocijeni ovaj članak:
1 vote

By Slobodan Miletić

Rodio se u Čečavi a živio u Banjaluci do 2012. kada sam doživio saobraćajnu nesreću usled koje sam ostao u kolicima. Razlog je povreda kičmene moždine u nivou C5-C6 i tetraplegija. Rehabilitovao sam se u Italiji gdje i ostajem da živim. Danas se bavim startapovima i vlasnik sam male softverske firme koja se zove Plus Innovative. Volim da putujem, gledam filmove i posjećujem moto i F1 trke...

0 replies on “Tetraplegija / Kvadriplegija”

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *