Categories
KUTAK ZNANJA Povreda kičmene moždine

Povreda kičmene moždine

Povreda kičmene moždine se obično definiše kao oštećenje ili trauma kičmene moždine koja rezultira gubitkom ili umanjenjem funkcija. Paraliza zbog oštećene kičmene moždine može uticati na mobilnost, senzibilitet, funkciju bešike, funkciju crijeva ili seksualnu funkciju.

Šta je povreda kičmene moždine?

Kada je osoba paralizovana zbog povrede kičmene moždine, paraplegija i kvadriplegija (ispravnije tetraplegija) su termini koji se koriste da opišu nastalo zdravstveno stanje. Klasifikacija povrede kičmene moždine zavisi od nivoa povrede kičmene moždine, ozbiljnosti povrede, i kako to utiče na njihove udove.

Nivo povrede kičmene moždine se obično označava alfanumerički, a odnosi se na povrijeđeni segment kičmene moždine, odnosno, C4, T5, L5 itd.

Najčešći uzroci oštećenja kičmene moždine su traume (automobilske i motociklističke nesreće, prostrijelne rane, padovi, sportske povrede, fizički napadi), ili bolesti (transverzni mijelitis, dječija paraliza, spina bifida, Fridrajhova Ataksija, tumor kičmene moždine, spinalna stenoza, itd ).

Nastala oštećenja kičmene moždine poznata su kao lezije, a paraliza je poznata kao kvadriplegija ili kuadraplegia/tetraplegija ukoliko je povreda u cervikalnom (vratnom) dijelu, ili kao paraplegija ako je povreda u torkalnom, lumbalnom ili sakralnom dijelu.

Moguće je da neko ima slomljen vratni ili leđni dio kičme a da nije paralizovan. To se dešava kada postoji prelom ili dislokacija pršljena, ali kičmena moždina nije oštećena. Ponekad manje otekline kičmene moždine rezultiraju privremenom paralizom, koja može nastati posle nekoliko nedelja ili meseci.

Šta je to kompletna i nekompletna povreda kičmene moždine?

Obično postoje dva tipa lezija povezanih sa povredom kičmene moždine. Poznate su kao kompletna i nekompletna povreda kičmene moždine. Kompletana povreda znači da osoba potpuno paralizovana ispod lezije. Nepotpuna povreda znači da je oštećen samo dio kičmene moždine.

Osoba sa nepotpunom povredom može imati osećaje ispod lezije, ali ne i pokrete ili obratno. Postoji mnogo vrsta nepotpunih povreda kičmene moždine, i ni jedna nije ista.

Takve povrede su poznate kao Brovn Sekuard sindrom, sindrom centralne moždine, sindrom anteriorne moždine i sindrom posteriorne moždine.

Šta je Cauda ekuina sindrom?

cauda ekuinaKičmena moždina završava oko L1-L2 , ovo područje poznato je kao conus medullaris.
Od conus medullaris moždani nervi se granaju pojedinačno i taj svežanj nerava se naziva Cauda ekuina ili ” konjski rep “.

Ovi nervi se granaju do samog kraja kičmene moždine i sadrže nervne korijene iz L1-5 i S1-5. Povreda ovih nervnih korenova koja može rezultirati paralizom naziva se sindrom cauda ekuina.

U čemu je razlika između kvadriplegije, tetraplegije, paraplegije i njihova definicija?

Kuadriplegija potiče od dvije različite riječi iz dva različita jezika, latinskog i grčkog. Reč “quadra”, što znači “četiri” koja je izvedena iz latinskog, odnosi se na broj udova. “Plegic”, potiče od grčke riječi “plegije”, što znači paraliza. Kada se spoje dobije se “Kuadraplegia”.

“Tetra” potiče od grčke riječi koja znači “četiri”. “Para” je izvedena iz grčke riječi koja znači “dvoje”. Otuda: Tetraplegija i Paraplegija.

U Evropi, termin za 4 ekstremiteta paralize je oduvijek bio tetraplegija. Evropljani nikada ne kombinuju latinski i grčki koren u jednom rečju.

Godine 1991., kada je bio revidiran američki sistem klasifikacije kičmene moždine, razgovarano je o definiciji imena. Britanci su više bili za grčki nasuprot latinskim nazivima. Pošto je plegije grčka reč i kuadri je latinski izraz kvadriplegija meša izvore jezika.

Nakon razmatranja literature, preporučeno je da termin tetraplegija  koristi i od strane Američkih udruženja, tako da ne postoje dve različite reči u engleskom jeziku koji se odnose na istu stvar.

Video ilustracija povrede i nivoi povrede

Šta je rehabilitacija povrede kičmene moždine?

Rehabilitacija za pojedince sa povredom kičmene moždine kombinuje fizikalnu terapiju sa aktivnostima učenja novih vještina. Ove aktivnosti će se obično odvijati u specijalizovanom centru kao što je rehabilitacioni centar za povredu kičmene moždine.

Rehabilitacioni tim će obično nadgledati aktivnosti i uključiti ljekare specijalizovane za kičmenu moždinu, socijalne radnike, fizičke i radne terapeute, sportske vaspitače, medicinske sestre, psihologe, nutricioniste.

Generalno, paraplegičari će biti na rehabilitaciji oko 5 mjeseci, dok tetraplegičari mogu biti od 6 – 8 mjeseci. Oba, i paraplegičar i tetraplegičar treba da imaju neku vrstu rehabilitacije i fizikalne terapije prije nego što se otpuste iz bolnice, kako bi maksimalno povratili svoje sposobnosti, ili da im se pomogne navići na život u invalidskim kolicima, kao i da nauče tehnike koje čine svakodnevni život lakšim.

Sport za osobe sa invaliditetom može biti odličan način da se izgradi izdržljivost i pomogne u rehabilitaciji davanjem povjerenja i bolje socijalne veštine. Krajnji cilj za mnoge sportiste sa invaliditetom je da pobijede na Paraolimpijskim igrama.

Ima li lijek za povredu kičmene moždine?

Lijek za hroničnu paralizu je još nekoliko godina u budućnosti. Trenutna klinička istraživanja su usmjerena na implante i matične ćelije. Postoje mnoge neprovjerene klinike koje nude lijek. Ovu temu smo obradili u kategoriji neprovjerene terapije.

Ocijeni ovaj članak:
1 vote

By Slobodan Miletić

Rodio sam se u Tesliću 21.11.1985.god. Bio sam potpuno zdrav, radio sam, bavio se sportom. Živio sam jedan normalan život. I onda – u avgustu 2012. godine doživio sam tešku saobraćajnu nesreću koja me je vezala za invalidska kolica. Razlog su povreda kičmene moždine u nivou C5-C6 i tetraplegija. Danas se bavim startapovima i vlasnik sam male softverske firme koja se zove Plus Innovative. Volim da putujem, gledam filmove i posjećujem moto i F1 trke.

4 replies on “Povreda kičmene moždine”

Postovani,
Ukoliko se desava da c5 I c6 vrse pritisak na kicmenu mozdinu u vratnom delu kicme,da li to moze prouzrokovati vrtoglavice ili ne?

Pozdrav Olga,
Ja nisam stručnjak pa stoga ti ni stručan i pouzdan odgovor ne mogu dati. Sa sigurnošću a bez temeljnih pretraga bi to teško i bilo ko drugi mogao. Ja lično mislim da pritisci pršljenova na kičmenu moždinu, nerve ili venu/arteriju mogu izazvati takve komplikacije… ali opet kažem da bi se trebali podvrgnuti temeljnim pretragama kako bi otkrili stvaran uzrok vaše vrtoglavice, što sigurno neće biti lak zadatak. Svako dobro i puno zdravlja.

Imao sam nesreću prije 11 mjeseci.Fraktura TH12 i L1 prsljena.Hodam inače bez štaka,uz osjećaj slabosti mišića desne noge.Imam osjećaj za mokrenjem,ali osjećaj za stolicu-ne.Da li ce se to vratiti?

Zdravko Petre. To je teško reći jer se radi o jako specifičnim stvarima koje se kod svih odvijaju na drugačiji način. Vjerovatno ni vaš doktor ne može reći mnogo. Vrijeme će pokazati, u svakom slučaju dobro ste prošli.

Komentariši

Vaša email adresa neće biti objavljivana. Neophodna polja su označena sa *